PMKUVA योजना 2025: युवाओं के लिए कौशल और रोजगार का मार्ग

---

प्रमोद महाजन कौशल्य विकास उद्योजकता अभियान (PMKUVA)
– तुमचं कौशल्य, तुमचा व्यवसाय, तुमचं भविष्य!

कधी कधी आयुष्यात काहीतरी करायची इच्छा असते. काहीतरी वेगळं, जे आपल्या हातातलं कौशल्य दाखवायला संधी देईल. पण अडचण हीच की योग्य मार्गदर्शन, प्रशिक्षण आणि सुरुवात करण्याची हिंमत कुठून आणायची, हे समजत नाही. अशा अनेक तरुणांच्या मनात चालणाऱ्या या गोंधळाला उत्तर म्हणून, महाराष्ट्र शासनाने एक ठोस पाऊल उचललं – प्रमोद महाजन कौशल्य विकास उद्योजकता अभियान, ज्याने हजारो तरुणांचं आयुष्य बदललं आहे, आणि अजूनही हजारोंच्या भविष्यासाठी आशेचा किरण ठरत आहे.

ही योजना नेमकी काय आहे?

PMKUVA ही महाराष्ट्र सरकारची महत्त्वाकांक्षी योजना आहे. यामध्ये 18 वर्षांवरील बेरोजगार तरुणांना मोफत कौशल्य प्रशिक्षण दिलं जातं. फक्त शिक्षण देऊन थांबत नाही, तर त्यातून उद्योजकतेकडे, म्हणजे स्वतःचा व्यवसाय सुरु करण्याकडे मार्गदर्शन केलं जातं. ज्यांच्याकडे डिग्री नाही, पण हातात कसब आहे, अशा तरुणांसाठी ही योजना म्हणजे खऱ्या अर्थाने संधीचं दार आहे.

या योजनेचा उद्देश काय आहे?

1. राज्यातील तरुणांना विविध व्यवसायांसाठी आवश्यक कौशल्यात प्रशिक्षित करणं

2. रोजगाराच्या नव्या संधी निर्माण करणं

3. स्वयंरोजगारासाठी मार्गदर्शन आणि शक्य असल्यास आर्थिक मदत

4. शिक्षण, कौशल्य आणि उद्योग यांच्यातील दुवा म्हणून काम करणं

पात्रता कोणासाठी?

• वय: किमान 18 वर्षे

• शिक्षण: 10वी पास (काही कोर्सेससाठी 8वी सुद्धा योग्य आहे)

• महाराष्ट्रातील रहिवासी

• बेरोजगार किंवा स्वयंरोजगार करू इच्छिणारे तरुण/तरुणी

कोणकोणते कोर्सेस मिळतात?

या योजनेअंतर्गत 300 पेक्षा अधिक व्यावसायिक कोर्सेस उपलब्ध आहेत. उदाहरणार्थ:

• मोबाईल रिपेअरिंग

• ब्यूटी पार्लर आणि मेकअप आर्टिस्ट

• सिलाई-कढाई आणि फॅशन डिझायनिंग

• कंप्युटर कोर्सेस (Tally, MS Office, Photoshop)

• इलेक्ट्रिशियन व वायरिंग टेक्निशियन

• ऑटोमोबाईल मेकॅनिक

• एसी-फ्रिज रिपेअरिंग

• हॉटेल मॅनेजमेंट आणि शेफ कोर्सेस

• डिजिटल मार्केटिंग

• शेती आधारित कोर्सेस (ऑर्गेनिक फार्मिंग, ड्रिप इरिगेशन इ.)

अर्ज कसा करावा?

1. आपल्या नजिकच्या Skill Development Center ला भेट द्या.

2. अधिकृत पोर्टलवरून www.mahaswayam.gov.in किंवा mahajobs.mahaswayam.gov.in वर ऑनलाईन नोंदणी करा.

3. आधार कार्ड, शिक्षण प्रमाणपत्र, आणि पासपोर्ट फोटो यासह अर्ज भरा.

4. आपल्याला हवे असलेला कोर्स निवडा आणि प्रशिक्षण सुरू करा.

5. प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यावर प्रमाणपत्र मिळेल – आणि मग नोकरी अथवा व्यवसायाची वाट मोकळी!

या योजनेचे विशेष लाभ काय आहेत?

✅ शंभर टक्के मोफत प्रशिक्षण
✅ सरकारी मान्यताप्राप्त प्रमाणपत्र
✅ Placement Assistance – नामांकित कंपन्यांमध्ये नोकरीची संधी
✅ स्वयंरोजगारासाठी मार्गदर्शन व अर्थसहाय्य
✅ कौशल्यात नवसंजीवनी देणारी योजना

या योजनेतून घडलेल्या काही मानवी गोष्टी…

सुनिता जगताप (पुणे):
सुनिता एक गृहिणी होती. तिला सिलाई-कढाईची आवड होती, पण ती आवड कधी करिअरमध्ये बदलावी, हे तिला समजत नव्हतं. PMKUVA च्या माध्यमातून तिने फॅशन डिझायनिंग कोर्स केला, आणि आता ती स्वतःची बुटीक चालवते. आज ती तिच्या गावातल्या 5 इतर महिलांना रोजगार देते.

रोहित गावडे (कोल्हापूर):
रोहितने कॉलेज नंतर नोकरीसाठी खूप ठिकाणी प्रयत्न केला. पण प्रत्येकवेळी 'अनुभव नाही' म्हणून नकार मिळाला. PMKUVA द्वारे त्याने हॉटेल मॅनेजमेंट कोर्स पूर्ण केला आणि आज तो मुंबईच्या एका नामांकित हॉटेलमध्ये काम करतो.

ही योजना खास का आहे?

कारण इथे ‘शिकवणं’ ही फक्त सुरुवात आहे. इथे तुमच्या हाताला काम दिलं जातं. तुमच्या कलेला सन्मान मिळतो. इथे कौशल्याला केवळ ‘हुनर’ म्हणून न पाहता, एक अर्थपूर्ण भविष्यासाठी ओळख दिली जाते. PMKUVA हे एक जीवन बदलणारं साधन आहे, विशेषतः त्यांच्या साठी ज्यांच्याकडे मोठ्या शाळा-कॉलेजांचे डिग्री नसतात, पण शिकण्याची, काही बनण्याची इच्छा असते.

संपर्क आणि अधिक माहिती कुठे मिळेल?

वेबसाइट: www.mahaswayam.gov.in
जवळचं Skill Development Center किंवा जिल्हा उद्योग केंद्र (DIC)
टोल-फ्री हेल्पलाइन: 1800 120 8040

एक शेवटचा विचार…

आपल्याकडे जर कौशल्य असेल, शिकण्याची तयारी असेल आणि काहीतरी करायची ओढ असेल – तर PMKUVA हे तुमच्यासाठीच आहे. ही योजना तुमच्या पायाला दिशा देते, हाताला काम देते, आणि मनाला आत्मविश्वास देते.

शक्यतांचं दार तुमच्या समोर आहे — फक्त उघडा आणि पुढे चालत राहा.

"तुमचं कौशल्य हेच तुमचं सर्वात मोठं भांडवल आहे – आणि PMKUVA हे त्याचं व्यासपीठ!"

---

तुमचं भविष्य आजपासून घडवा!
PMKUVA अंतर्गत मोफत प्रशिक्षण घ्या आणि तुमच्या व्यवसायाची सुरुवात करा.
 अर्ज करा: [www.mahaswayam.gov.in]
 तुमचं स्वप्न, आमचं मार्गदर्शन.

Mahaswayam – महाराष्ट्र रोजगार पोर्टल: शिक्षण ते स्वावलंबन

प्रधानमंत्री धन-धान्य कृषि योजना 2025 – किसानों की समृद्धि

मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम (CMEGP) – स्वरोजगार व उद्योजशक्तीसाठी संधी

बेरोजगारी भत्ता योजना (Berojgari Bhatta Yojana) – बेरोजगार तरुणांसाठी आर्थिक आधार

 पोर्टल: शिक्षण ते स

प्रमोद महाजन कौशल्य विकास योजना – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

🟢 ही योजना कोणासाठी आहे?

ही योजना 18 वर्षांवरील, महाराष्ट्रातील रहिवासी आणि किमान 10वी पास असलेल्या बेरोजगार तरुणांसाठी आहे, जे प्रशिक्षण किंवा स्वतःचा व्यवसाय सुरू करू इच्छितात.

🟢 कोणकोणते कोर्सेस उपलब्ध आहेत?

या योजनेअंतर्गत 300+ व्यावसायिक कोर्सेस आहेत — जसे की मोबाईल रिपेअरिंग, ब्यूटी पार्लर, सिलाई, टॅली, डिजिटल मार्केटिंग, AC रिपेअरिंग, शेती-आधारित प्रशिक्षण इत्यादी.

🟢 अर्ज कसा करायचा?

तुमच्या जवळच्या Skill Development Center मध्ये संपर्क करा किंवा www.mahaswayam.gov.in वर जाऊन ऑनलाईन अर्ज करा. आधार, फोटो, शैक्षणिक कागदपत्रे लागतात.

🟢 प्रशिक्षणानंतर नोकरी मिळते का?

होय! यशस्वी प्रशिक्षणानंतर तुम्हाला प्रमाणपत्र दिलं जातं आणि नोकरी किंवा व्यवसायासाठी मार्गदर्शन व मदत मिळते.

🟢 योजना पूर्णपणे मोफत आहे का?

हो, PMKUVA अंतर्गत दिलं जाणारं प्रशिक्षण पूर्णपणे मोफत आहे. कोणतेही शुल्क घेतले जात नाही.